مجهزترین مرکز آموزشی

همه چیز در مورد استهلاک انباشته

  0
 124

بی‌شک هر سازمان و شرکتی از دارایی‌های ثابت برخوردار است. دارایی ثابت یک شرکت، اموال و کالاهایی است که برای استفاده در سازمان خریداری می‌شود. این کالاها برای استفاده در قسمت تولید یا جهت فروش خریداری نشده و فقط در قسمت‌های اداری استفاده می‌شود. دارایی‌های یک سازمان از منظر حسابداری به دو دسته دارایی‌های مشهود و دارایی‌های نامشهود تقسیم می‌شود.

به دارایی‌هایی که قابل لمس و مشاهده هستند دارایی‌های مشهود گفته می‌شود؛ مانند ماشین و سیستم کامپیوتر. در هر سازمانی، دارایی‌های نامشهودی هم وجود دارد که قابل لمس نیست. این دارایی‌ها عمری بالاتر از یک سال دارند؛ مانند دانش فنی یا حق امتیاز. با توجه به این تعاریف، در این مقاله می‌خواهیم شما را با حساب استهلاک انباشته و نحوه ثبت آن در ترازنامه آشنا کنیم. با ما همراه باشید.

استهلاک انباشته چیست؟

یکی از حساب‌هایی که در ترازنامه ثبت می‌شود، حساب استهلاک انباشته است. اما حساب استهلاک انباشته چیست؟ چرا ماهیت این حساب بستانکار است؟

همان‌طور که در بالا بیان کردیم در هر شرکت و سازمانی، دارایی‌های ثابت و شهودی برای استفاده افراد و کارمندان آنجا خریداری شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای این دارایی‌ها هنگام خرید یک بهایی پرداخت می‌شود. اگر این دارایی بیشتر از یک سال عمر داشته باشد، واضح است که هر سال دچار استهلاک یا فرسایش می‌شود. این استهلاک، موجب می‌شود از هزینه و ارزش اولیه که برای آن دارایی پرداخت شده، کاسته شود. حساب استهلاک انباشته، به مجموع هزینه‌های استهلاک یک دارایی ثابت، از زمان وصول آن، گفته می‌شود.

ارتباط هزینه استهلاک و استهلاک انباشته چیست؟

تا این قسمت متوجه شدیم هر دارایی ثابت شهودی که بالاتر از یک سال عمر مفید داشته باشد، هر سال مقداری از ارزش اولیه آن دارایی کاسته می‌شود. هزینه استهلاک مبلغی است که هر سال از ارزش اولیه دارایی مستهلک میشود. استهلاک انباشته نیز مجموع هزینه استهلاک کالا از زمان وصول تا اکنون است.

استهلاک انباشته

در حسابداری یک عنوانی با نام ارزش دفتر دارایی ثابت وجود دارد. برای محاسبه ارزش دفتر دارایی ثابت، طبق فرمول زیر عمل می‌کنیم:

محاسبه ارزش دفتر دارایی

آموزش ثبت استهلاک انباشته در حسابداری

در این قسمت می‌خواهیم به آموزش ثبت استهلاک انباشته بپردازیم. استهلاک انباشته به دارایی‌های ثابت شهودی که به قصد فروش خریداری نشده‌اند و دارای عمر بالای یک سال هستند تعلق دارد. بنابراین می‌توان گفت سرفصل استهلاک انباشته، دارایی‌های غیرجاری است.

استهلاک یک حساب موقت بدهکار است و در پایان سال برای دارایی‌ها لحاظ می‌شود. در مقابل استهلاک انباشته در حساب دائم یک بستانکار است که سال به سال به مقدار آن اضافه می‌شود.
شاید برای شما این سؤال پیش آمده باشد که ثبت حساب استهلاک انباشته تا چه مدتی باید ادامه یابد و بعد از آن به چه صورت ثبت و بسته می‌شود؟ در روش ثبت مستقیم استهلاک، این روال تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که مقدار استهلاک انباشته با مقدار هزینه تمام شده کالا یکسان و ارزش دفتری آن صفر شود. اگر از روش نزولی برای محاسبه استهلاک انباشته استفاده کنیم، محاسبه استهلاک انباشته تا زمانی ادامه پیدا می‌کند که مقدار ارزش دفتری از 5 درصد بهای تمام شده دارایی کمتر شود.

اگر دارایی هزینه استهلاک انباشته را به صورت کامل طی کرده باشد و پس از آن به فروش برسد، دو حالت رخ می‌دهد. اگر مبلغ فروشی از هزینه خریداری شده کمتر باشد برای حسابداری هیچ سودی ندارد. اما اگر بیشتر از هزینه اولیه به فروش برود جز سود شرکت محاسبه می‌شود. در صورت عدم فروش آن کالا پس از گذراندن دوره کامل هزینه انباشته، در سال‌های بعد هزینه استهلاک و استهلاک انباشته آن دیگر در نظر گرفته نمی‌شود.

اگر بخواهید استهلاک انباشته را در اظهارنامه لحاظ کنید، باید ارزش دفتر دارایی را در نظر بگیرید. نحوه ثبت استهلاک انباشته در ترازنامه نیز بدین صورت است که بستانکار و در سمت چپ قید می‌شود. عمدتاً در زیر خود حساب ذکر می‌کنند. در مقابل ماهیت استهلاک بدهکار و در سمت راست جدول ثبت می‌شود. با توجه به ماهیتی که در مورد هزینه استهلاک و استهلاک انباشته در بالا ذکر کردیم، سند استهلاک انباشته به صورت زیر ثبت می‌شود.

شماره سند حسابداری تاریخ شرح عطف بدهکار بستانکار

هزینه استهلاک

                هزینه استهلاک انباشته

********

********

نحوه محاسبه استهلاک انباشته

بگذارید با یک مثال فرق ذخیره استهلاک با استهلاک انباشته و فرمول استهلاک انباشته را مشخص کنیم. به عنوان مثال شما مالک یک شرکت تولیدی قطعات خودرو هستید. برای قسمت اداری، بنا بر نیاز کار افراد، سیستم کامپیوتری تهیه می‌کنید. از آنجایی که این سیستم کامپیوتری برای قسمت اداری خریداری شده و ارتباطی با قطعات تولیدی کارخانه و مواد اولیه آن‌ها ندارد، در قسمت دارایی‌های اداری ثابت شهودی قرار می‌گیرند.

هزینه خرید این سیستم کامپیوتری 500.000.000 ریال است. عمر مفید این سیستم کامپیوتری 10 سال در نظر گرفته شده است. برای به دست آوردن هزینه استهلاک از این فرمول استفاده می‌کنیم:

نحوه محاسبه استهلاک انباشته

بنابراین طبق این فرمول هزینه استهلاک به صورت زیر محاسبه می‌شود:

آموزش استهلاک انباشته

این سیستم کامپیوتری هر سال 50.000.000 ریال از ارزش آن کم می‌شود. در سال اول هزینه استهلاک این کالا 50.000.000 ریال و هزینه استهلاک انباشته آن 50.000.000 ریال است.

در سال دوم هزینه استهلاک کالا 50.000.000 ریال و هزینه استهلاک انباشته آن 100.000.000 ریال است.

در نظر داشته باشید ما هزینه استهلاک را برای این مثال ثابت در نظر گرفتیم. به این حالت روش خط مستقیم گفته می‌شود.

هزینه استهلاک به صورت نزولی نیز می‌تواند محاسبه شود. در این حالت به جای آن که هر سال یک رقم ثابت از هزینه تمام شده دارایی کم شود، یک درصدی از هزینه تمام شده دارایی کم می‌شود. به عنوان مثال برای کالای بالا این گونه برآورد شده است که نرخ استهلاک آن هر سال 20 درصد است. حال برای محاسبه هزینه استهلاک و استهلاک انباشته به این صورت عمل می‌کنیم:
در سال اول پارامترهایی که در بالا فرمول آن را بیان کردیم این مقدار را دارند:

هزینه تمام شده کالا=500.000.000 ریال

ارزش دفتری در سال اول= هزینه تمام شده کالا=500.000.000 ریال

آموزش ثبت استهلاک انباشته

بنابراین در سال اول هزینه استهلاک با هزینه استهلاک انباشته مساوی بوده و مقدار آن 125.000.000 ریال است. در سال دوم نحوه محاسبه به این صورت است:

فرمول استهلاک انباشته

و به همین ترتیب برای سال‌های بعد محاسبه می‌کنیم. روش‌های دیگری برای محاسبه هزینه استهلاک و استهلاک انباشته وجود دارد که در این مقاله به آن نمی‌پردازیم.

ارتباط استهلاک انباشه و حساب دفتری

اگر در ترانامه، اظهارنامه باشد، باید حساب دفتری را لحاظ کنید. همان‌طور که از مثال بالا متوجه شده‌‌اید استهلاک انباشته در ترازنامه، خالص ارزش دارایی را نشان می‌دهد. در حالی که حساب دفتری حاصل کسر بهای تمام شده دارایی از استهلاک انباشته است.

مثال برای آموزش نحوه ثبت استهلاک انباشته

در پایان با در نظر گرفتن تمام فرمول‌ها و مواردی که درباره آموزش استهلاک انباشته و نحوه سند زدن آن بیان کردیم، مثالی که در طول متن به آن پرداختیم، به صورت کامل برای شما شرح می‌دهیم.

یک شرکت تولید قطعات صنعتی، سیستم کامپیوتری به ارزش 500.000.000 ریال برای بخش اداری خود خریداری کرده است.

الف) در صورتی که عمر مفید آن 10 سال برآورد شده باشد و هزینه استهلاک آن ثابت باشد، هزینه استهلاک انباشته آن را برای هر سال را به دست آورده و سند حسابداری دو سال اول و دو سال پایانی را بنویسید.

ب) در صورتی که نرخ استهلاک آن 25 درصد باشد موارد بالا را به دست آورید.

الف) هزینه استهلاک:

مثال برای آموزش نحوه ثبت استهلاک انباشته

ارزش دفتر دارایی سال اول=500.000.000 ریال

شماره سند دارایی تاریخ شرح عطف بدهکار بستانکار

 سال اول

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

50.000.000

سال دوم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

100.000.000

سال سوم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

150.000.000

سال چهارم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

200.000.000

سال پنجم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

250.000.000

سال ششم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

300.000.000

سال هفتم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

350.000.000

سال هشتم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

400.000.000

سال نهم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

450.000.000

سال دهم

هزینه استهلاک

        هزینه استهلاک انباشته

50.000.000

500.000.000


ب) سال اول

ارزش دفتری دارایی سال اول = ارزش اولیه داده شده برای دارایی

ارزش دفتر دارایی سال اول= 500.000.000 ریال

هزینه استهلاک سال اول:

سند استهلاک انباشته

شماره سند حسابداری تاریخ شرح عطف بدهکار بستانکار

سال اول

هزینه استهلاک

                هزینه استهلاک انباشته

125.000.000

125.000.000


سال دوم

ارزش دفتر دارایی:

استهلاک انباشته چیست

هزینه استهلاک:

سرفصل استهلاک انباشته

استهلاک انباشته:

استهلاک انباشته در اظهارنامه

شماره سند حسابداری تاریخ شرح عطف بدهکار بستانکار

سال دوم

هزینه استهلاک

                هزینه استهلاک انباشته

93.750.000

218.750.000


سال سوم

ارزش دفتر دارایی:

فرق ذخیره استهلاک با استهلاک انباشته

هزینه استهلاک:

محاسبه هزینه استهلاک در حسابداری

استهلاک انباشته:

استهلاک انباشته در حسابداری

شماره سند حسابداری تاریخ شرح عطف بدهکار بستانکار

سال سوم

هزینه استهلاک

                هزینه استهلاک انباشته

70.312.500

289.062.500


سال چهارم

ارزش دفتر دارایی:

محاسبه ارزش دفتر دارایی در حسابداری

هزینه استهلاک:

ارتباط هزینه استهلاک و استهلاک انباشته

استهلاک انباشته:

آموزش ثبت استهلاک انباشته در حسابداری

شماره سند حسابداری تاریخ شرح عطف بدهکار بستانکار

سال چهارم

هزینه استهلاک

                هزینه استهلاک انباشته

52.734.375

341.796.875

و  همین‌طور تا سال دهم این روال را ادامه می‌دهیم تا زمانی که ارزش دفتر دارایی از 5 درصد هزینه اولیه یعنی 25.000.000 کمتر شود.

سوالات متداول در مورد استهلاک انباشته

  1. فرق حساب ذخیره استهلاک با استهلاک انباشته در چیست؟

حساب استهلاک مبلغی است که یک شرکت یا سازمان در یک دوره مالی برای مستهلک شدن کالای خود پرداخت کرده است. اما استهلاک انباشته بیانگر کل مبلغ استهلاک یک کالا از ابتدا تا کنون است. اما اصطلاح حساب ذخیره استهلاک به معنای همان استهلاک انباشته در یک محدوده زمانی است.

  1. ماهیت استهلاک انباشته چیست و در نرم‌افزار حسابداری در کدام قسمت قرار می‌گیرد؟

ماهیت استهلاک انباشته بستانکار بوده و در نرم‌افزارهای حسابداری از گروه استهلاک، کاهنده دارایی می‌توان آن را انتخاب کرد.

در این متن شما را با استهلاک انباشه و نحوه محاسبه آن آشنا کردیم و به تفاوت استهلاک با استهلاک انباشته پرداختیم. درباره نحوه سند زدن آن توضیح دادیم و در نهایت به چند سوال رایج در این حوزه پاسخ دادیم. امیدواریم این محتوا برای شما مفید واقع شده باشد.

اشتراک :
دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید
امتیاز:
captcha